همشهری آنلاین: این جمله چنین است: «مراقب افکارت باش، چرا که گفتارت میشود. مراقب گفتارت باش چرا که رفتارت میشود. مراقب رفتارت باش چرا که عادتهایت میشود. مراقب عادتهایت باش که شخصیتت میشود و این شخصیت توست که سرنوشتت میشود».
وقتی این چرخه را خوب مرور میکنیم، میبینیم که محور اصلی این چرخه، افکار است. در حقیقت سرچشمه آنجاست؛ و نهرهایی چون رفتار و گفتار و عادتها و شخصیت از این منبع زندگی میگیرند. پس به تعبیری، کنترل و کیفیت افکار ما میتواند باعث کنترل و کیفیت سرنوشت ما هم بشود.
برگردیم به موضوع رسانه. موضوع اصلی رسانه به معنای کلی آن، افکار است. الزاماً رسانه به صورت ضربتی نظر شما را تغییر نمیدهد. این کار آهسته و پیوسته انجام میشود. در واقع مصرف رسانه و سبد رسانهایتان، کمکم در افکار شما نشست و رسوب پیدا میکند، سپس آرامآرام گفتار و رفتار و عادتها و شخصیت شما را هم تغییر میدهد. اما تلخترین جنبه اینجاست: سرنوشت شما هم در معرض تعیین و تغییر و دستکاری است!
بگذارید وارد مصادیق شویم. هیچ عقل سلیمی در این که کشورمان مورد حمله بیگانه قرار گرفته شکی ندارد. این حمله در میانه مذاکرات انجام شد، آن هم برای بار دوم در یک سال. اگر جنگ در مرکز آفریقا بود و یک مدرسه ابتدایی مورد حمله قرار میگرفت، در محکومیت آن هیچ تعللی وجود نداشت. اما چون در ایران بوده و ما تحت دستکاری رسانهای هستیم، برخی برای محکومیت آن لکنت زبان گرفتهاند و کلی اما و اگر میآورند. کار به جایی میرسد که حتی بچه مدرسهای در اروپا متوجه عمق این فاجعه انسانی میشود، اما مصرفکننده دائم شبکههایی چون ایران اینترنشنال متوجهش نمیشود؛ و این یعنی حتی تغییر سرنوشت شما. کار به جایی میرسد که تجاوز آشکار نظامی دو قدرت اتمی علیه یک کشور غیراتمی، با تغییر عنوان آن به «عملیات نظامی برای حمایت از مردم ایران»، عملاً ماهیت غیرانسانیاش را از دست داده و حتی تبدیل به عملی ضروری و انسانی میشود.
و شگفتتر اینکه کار به توجیه کودککشی هم میکشد. این اگر نامش تغییر سرنوشت اخلاقی شما ذیل سایه مصرف رسانهای نیست، پس چیست؟
در اصلاح سبد رسانهای خود، هیچگاه دست از پرسشگری و انصاف برندارید. شاید بهترین نمونه این ذهن نقاد، همان یادداشت محسن چاوشی بعد از قطعه «حسبی الله» باشد. فرصت کردید بار دیگر بخوانید. تعطیلی این عنصر پرسشگری، سرنوشت شما را در جهتی منفی تغییر خواهد داد. جوری که رئیسجمهور کشور متجاوز، رسماً اعلام میکند من نفت ایران را میخواهم و ایرانیان سالها باید بدون نفت روی پای خودشان بایستند، اما مصرفکننده بدون ذهن پرسشگر رسانه، فکر میکند که موضوع، آزادی اوست!
نظر شما